Wool Industry Trend

Posted on August 22, 2008. Filed under: MN News |

From: www.must.edu.mn

Ноос, ноолуурын салбарын Шинжлэх ухаан, технологийн тэргїїлэх чиглэлїїд” сургалт-семинарын мэдээлэл
..
ЇДДА аргачлал нь Австралийн бїх салбарын ШУТ-ийн тэргїїлэх чиглэлїїдийг тогтооход хэрэглэгдэж амжилттай хэрэгжсэн. Энэ аргачлал нь дараахи бїтэц, зохион байгуулалттай:

1. Улсын ба їйлдвэрлэлийн салбарын тэргїїлэгч, манлайлагчид Стратегийн Аж їйлдвэрлэлийн Тэргїїлэгчдийн Группийг (САїТГ)-ийг сонгон шалгаруулна. САїТГ нь уулзалт хуралдааныг тогтмол зохион байгуулна: (1 жилээс – 18 сарын хугацаанд 2-3 сар тутам цугларна)
2. САїТГ нь їйл ажиллагааг авч хэрэгжїїлэх шаардлагатай тэргїїн ээлжний 4-5 чухал асуудлуудыг тодорхойлно
3. САїТГ-ээс томилсон тусгай ажлын хэсэг нь тогтмол уулзалт/хуралдаан зохион байгуулах замаар ажлын явцад їнэлэлт єгєх, шаардлагатай мэдээ, мэдээлэл цуглуулах, задлан шинжилгээ хийж тайлан гаргах зэрэг їйл ажиллагааг хэрэгжїїлнэ
4. САїТГ нь їйл ажиллагааны тэргїїлэх чиглэлийг тодорхойлохын хамт нєєцийн хувиарлалт, гїйцэтгэлийн їр дїнгийн шалгуур їзїїлэлтийг тогтооно

This is the html version of the file http://www.must.edu.mn/file/6522862Report%20cashmere.doc.
Google automatically generates html versions of documents as we crawl the web.

“Ноос, ноолуурын салбарын Шинжлэх ухаан, технологийн тэргїїлэх чиглэлїїд” сургалт-семинарын мэдээлэл

Монгол Улсын Засгийн газрын їйл ажиллагааны мєрийн хєтєлбєрт заасан “Монгол улсын шинжлэх ухаан, технологийг хєгжїїлэх Мастер тєлєвлєгєє” боловсруулах ажлыг хэрэгжїїлэх зорилгоор Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны яам ажлын хэсэг байгуулан ажиллуулж эхлээд байгаа бєгєєд уг ажлын хїрээнд їндэсний шинжлэх ухаан, технологийн хєгжлийн стратегийг тодорхойлох, тэргїїлэх чиглэлийг тогтоох, тэдгээрийг хэрэгжїїлэх їйл ажиллагааны тєлєвлєгєєг боловсруулах, хєтєлбєрийн хэрэгжилтийн хяналт шинжилгээ, їнэлгээний хїрээг тодорхойлох зорилгоор Шинжлэх ухаан, технологийн их сургууль болон ЮНЕСКО-той хамтран “Ноос, ноолуурын салбарын Шинжлэх ухаан, технологийн тэргїїлэх чиглэлїїд” сэдэвт сургалт-семинарыг зохион байгууллаа.

Сургалт – семинарын їйл ажиллагаа 2006 оны 2 дугаар сарын 13-14-ны єдрїїдэд Улаанбаатар хотноо Баянгол зочид буудлын хурлын танхимд явагдав.

Сургалт – семинарын їндсэн зорилго нь:

* Їндэсний ШУТ-ийн стратегийг аж їйлдвэрийг хєгжїїлэх урт хугацааны тєлєвлєгєєтэй уялдуулах, їндэсний хєгжлийг дэмжих аж їйлдвэрийн гол салбаруудад судалгааны тэргїїлэх чиглэлийг тогтоох аргачлалыг танилцуулах;
* Ноос, ноолуурын салбарын тэргїїлэх чиглэлийг улс орны нийгэм, эдийн засгийн хєгжлийн зорилт болон шинжлэх ухааны салбарын чадавхид нийцїїлэн тогтоох;
* Ноос, ноолуурын салбарын тэргїїлэх чиглэлийн хїрээнд тулгарч буй асуудлыг шийдвэрлэхэд ШУТ-ийн нєєцийг чиглїїлэх, хамтран ажиллах чиглэл, стратегийг боловсруулах;
* ШУТ-ийн стратегийн тєлєвлєлтийн їндсэн хэсэг болох судалгааны тэргїїлэх чиглэлийг тогтоох болон тїїнд їнэлгээ хийх шалгуур їзїїлэлтийг боловсруулах;
* ШУТ-ийн салбарын їйл ажиллагаанд голлон оролцогч талуудын хооронд цаашид хамтран ажиллах чиглэл, арга хэлбэрийг тогтоох;
* Салбарын болон байгууллагын тївшинд тэргїїлэх чиглэл тогтоох арга хэрэгслийг эзэмших;

зэрэг болно.

Уг сургалт – семинарт Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны яам, Їйлдвэр худалдааны яам, Хїнс хєдєє аж ахуйн яам, Шинжлэх ухаан технологийн их сургууль (Їйлдвэрлэлийн технологи, дизайны сургууль, Нэхмэлийн хїрээлэн, Хєнгєн їйлдвэрийн судалгаа хєгжлийн хїрээлэн), Мал аж ахуйн эрдэм шинжилгээний хїрээлэн, Їндэсний хєгжлийн хїрээлэн, Монголын ноос, ноолуурын холбоо, Монголын їндэсний худалдаа, аж їйлдвэрийн танхим, “Говь” ХК, “Ээрмэл” ХК, “Эрдэнэт хивс” ХК, “Улаанбаатар хивс” ХК, “Монгол ноолуур, Тэмээний ноос” ХХК зэрэг байгууллагуудын 25 тєлєєлєгчид оролцов.

Сургалт – семинарт оролцогчид ШУТ-ийн стратегийн хєтєлбєрийн тэргїїлэх чиглэлийг тогтоох, судалгааны їр дїнг їнэлэх Action Agenda Approach (AAA) буюу Їйлийн Дарааллаар Дєхєх Аргачлалтай (ЇДДА) танилцаж, оролцогчид тєр, бизнес, эрдэм шинжилгээний байгууллагын тєлєєлєлтэйгээр багуудад хуваагдаж салбарын судалгаа, шинжилгээний ажлын тївшин, тулгарч буй бэрхшээлїїд, мэргэжилтэн бэлтгэх сургалтын тївшин, ноос ноолуурын їйлдвэрлэлийн тулгамдсан асуудлууд, бэрхшээл, технологийн хоцрогдол, технологи дамжуулалт зэрэг тодорхой асуудлуудаар хэлэлцїїлэг хийж, Ноос ноолуурын салбарын Шинжлэх ухаан, технологийн тэргїїлэх чиглэлийг багцлан тогтоох оролдлого хийв.

Уг аргачлалын гол санаа нь тухайн салбарын тэргїїлэх чиглэлїїдийг салбарын гол оролцогчдын – бодлого боловсруулагчид, эрдэмтэн судлаачид, аж їйлдвэрийн салбарын гол (томоохон) байгууллагууд – оролцоотойгоор тогтоож шийдэхэд байсан юм.

ЇДДА аргачлал нь Австралийн бїх салбарын ШУТ-ийн тэргїїлэх чиглэлїїдийг тогтооход хэрэглэгдэж амжилттай хэрэгжсэн. Энэ аргачлал нь дараахи бїтэц, зохион байгуулалттай:

1. Улсын ба їйлдвэрлэлийн салбарын тэргїїлэгч, манлайлагчид Стратегийн Аж їйлдвэрлэлийн Тэргїїлэгчдийн Группийг (САїТГ)-ийг сонгон шалгаруулна. САїТГ нь уулзалт хуралдааныг тогтмол зохион байгуулна: (1 жилээс – 18 сарын хугацаанд 2-3 сар тутам цугларна)
2. САїТГ нь їйл ажиллагааг авч хэрэгжїїлэх шаардлагатай тэргїїн ээлжний 4-5 чухал асуудлуудыг тодорхойлно
3. САїТГ-ээс томилсон тусгай ажлын хэсэг нь тогтмол уулзалт/хуралдаан зохион байгуулах замаар ажлын явцад їнэлэлт єгєх, шаардлагатай мэдээ, мэдээлэл цуглуулах, задлан шинжилгээ хийж тайлан гаргах зэрэг їйл ажиллагааг хэрэгжїїлнэ
4. САїТГ нь їйл ажиллагааны тэргїїлэх чиглэлийг тодорхойлохын хамт нєєцийн хувиарлалт, гїйцэтгэлийн їр дїнгийн шалгуур їзїїлэлтийг тогтооно

Ажлын групп нь дараахи їйлийн дарааллаар тэргїїлэх чиглэлїїдийг гаргаж тогтооно.

АЛХАМ 1: Аж Їйлдвэрийн судалгаа

* Бїтээгдэхїїн ба зах зээл
* Аж їйлдвэрийн бїтэц (пїїс, компаний хэмжээ г.м.)
* Ур чадварын тївшин
* ЭШТЗБА-ын хєрєнгє оруулалт, бусад инновацийн їйл ажиллагаа болон технологийн тївшин
* Нэгдэл, хоршил ба хэлхээ холбоо, сїлжээ
* Экспорт/олон улсын ханган нийлїїлэлтийн сїлжээний гарц
* Єрсєлдєх чадварын ерєнхий байр суурь, хандлага
* Байгаль орчны болон оюуны ємчийн асуудал
* Олон улсын болон їндэсний эталон їзїїлэлтїїд

АЛХАМ 2: ИРЭЭДЇЙН БОЛОМЖ, БОЛОЛЦОО

* Хєгжлийн арга зам, єнєєгийн тївшинд їйлдвэрлэн гаргаж буй бїтээгдэхїїн дээр тулгуурлан цаашдийн хєгжлийг хангах, технологийн хийгээд зах зээлийн давуу тал, чадавхи
* Дээрх асуудлаар тулгарч буй хїндрэл бэрхшээлийг даван туулах
* Харьцангуй давуу тал хийгээд шинэ боломж, бололцоо
* 5-10 жилийн хугацаан дахь салбарын хєгжлийн тєлєв, тэдгээрийн хувилбарыг боловсруулах
* Энэ зорилгоор хєгжлийг хангах їїднээс дотоодын пїїс компаниуд юу хийж буйг харгалзан їзэх, тухайн зах зээл дээр гадаадын пїїс компаниуд ямар стратеги хэрэгжїїлж буй хийгээд харьцангуй давуу тал, дутагдлын гол їндсэн стратегийн эх сурвалж, нєєц нь юу гэдгийг тодорхойлох

АЛХАМ 3: ХЄгжил дэвшлийн эх сурвалжийг нээн илрЇЇлэх

* Аж їйлдвэрийн хєгжил дэвшлийн боломж болоцоо, шаардлагатай єєрчлєлтєд їнэлгээ хийх
* Засгийн газрын зохицуулалтын їїрэг роль
* ЭШТЗБА, сургалт, боловсролын їїрэг гїйцэтгэх їїрэг роль
* Ажлын байрны зохицуулалт/ур чадвар
* Инноваци (пїїс компаниуд тїїний ач холбогдлыг хїлээн зєвшєєрч байгаа эсэх)
* Биеэт ба харилцаа холбооны (Мэдээллийн технологийн) дэд бїтэц
* Хєрєнгийн эх їїсвэрт хїрэх гарц
* Мэдээлэл/хамтын ажиллагаа/хэлхээ холбоо, сїлжээнд хїрэх гарц

Сургалт-семинарын эхний єдєр:

Профессор Тим Турпин:

“Їндэсний тївшинд ШУТ-ийн бааз суурийг байгуулах нь чухал боловч энэ бааз суурийг олон улсын ШУТ-ийн хєгжилтэй уялдуулж холбох нь бас чухал. Засгийн Газар болон аж їйлдвэрийн салбар ЭШТЗБА-д тодорхой хэмжээний хєрєнгє зарцуулдаг, тиймээс, энэхїї хєрєнгє оруулалт їр дїнтэй байх нь мэдээж чухал. Їр дїн нь хєрєнгє мєнгєнєєс гадна мэдлэг болон шинэхїї санаа хєгжих нь чухал.

Хязгаарлагдмал эх їїсвэр бєгєєд уг эх їїсвэрийн тєлєє єрсєлдєєний улмаас зїйл (ЭШТЗБА) болгонд хєрєнгє зарцуулах боломжгїй. Тийм учраас хєрєнгє оруулах тэргїїлэх чиглэлїїдийг тогтоох нь зайлшгїй.

Жэйн Марсоу нь Їйлийн Дарааллаар Дєхєх (Action Agenda) гэгч процессийн боловсруулагчдын нэг нь. Бид Монголын аж їйлдвэрийн салбарыг хєгжїїлэх тухай ярилцангаа ЇДДА-ыг ашиглан асуудлуудыг илрїїлэнгээ судалгаа, ШУТ-ийн тэргїїлэх чиглэлийг тогтооход эхлэл болно. Нэг аж їйлдвэрийн салбарт анхаарлаа тєвлєрїїлэн ШУТ-ийг хєгжїїлэхэд нэг шат ахих завшаан юм. Та бїхэн бол салбарынхаа мэргэшсэн мэргэжилтэнгїїд, гэхдээ ЇДДА-ыг ашигласнаар та бїхэн хоорондоо илїї уялдаа холбоотой харилцаж ШУТ-ийн хєрєнгє оруулалтын тэргїїлэх чиглэлїїдийг тогтооход хувь нэмэр оруулна гэдэгт найдаж байна.

Сургалт-семинарын їдээс хойшхи хэсэгт оролцогчдийг дараахи 5 группт хуваасан. Групп бїр салбар болгоны тєлєєлєлтэйгээр хуваарилсан; тухайлбал, групп бїрт ЭШБ, тєрийн агентлаг, аж їйлдвэрийн салбараас дор хаяж нэг тєлєєлєл орсон.

Хэрэглэгчид – Users
Їйлдвэрлэгчид (малчид) – Producers (herders)
Їйлдвэрлэгчид (процесс..) – Producers (processors)
ЭША – R&D
Тєрийн зохицуулагчид – Regulators

Алхам нэг

Групп бїр тодорхой асуултуудын дагуу асуудлуудаа гаргах їїрэгтэй байсан.

ГРУПП БЇРИЙН АСУУЛТУУД

Хэрэглэгчид

1. Бид хэнд бїтээгдэхїїнээ зарах вэ? Бид бїтээгдэхїїн зарахаас гадна їйлчилгээ хийх її? Асуудал, бэрхшээлїїд жишээ нь чанарын хувьд юу байна? Энэ бїхнийг технологиор шийдэж болох уу?
2. Їйлчлїїлэгчдийн хувьд ямар асуудлууд байна? Эдгээр асуудлуудыг шийдэхэд бид яаж тус, нэмэр болж чадах вэ? Бид тэдгээрийн тєлєє юу хийх боломжтойг, юу хийж байгааг їйлчлїїлэгчид нь їнэлэхийн тулд бид сургалт явуулах хэрэгтэй юу?
3. Бид їйлчлїїлэгчдийн санал, бодолд яаж (ямар арга хэрэгслээр) нэвтрэх вэ? Бид їйлчлїїлэгчдийн бодол, саналыг хїлээн авч хариу єгєх механизм нь шаардлага хангаж чадаж байна уу?
4. Їйлчлїїлэгчид инноваци хийж байгаа нєхцєлд бидний їр дагавар нь юу вэ?

Їйлдвэрлэгчид (малчид)

1. Дараахи зїйлїїдтэй ШУТ-ийн асуудал ямар холбогдолтой вэ?
o тоо, хэмжээ
o чанар
o їнэ
o байгаль орчны тогтвортой байдал
2. Эрдэмтэд, судлаачдын (тулгарсан асуудлуудын талаархи) саналыг бид ямар хэлбэрээр мэдэж байна?
3. Шинэ санааг (технологи, судалгааны їр дїн-эцсийн бїтээгдэхїїн) хэрэгжїїлэхэд ямар тусламж дэмжлэг авах вэ (авч болох вэ)?

Їйлдвэрлэгчид (процесс..)

1. Аж їйлдвэрийн бїтэц – бид хэн бэ? Хэдэн том байгууллагууд байна?
2. Аж їйлдвэрийн салбарын инновацийн тїлхэн хєдєлгїїрїїд нь юу вэ? Тухайлбал, технологийн єєрчлєлт. Ямар тєрлийн тїлхэн хєдєлгїїрїїд нь чухал вэ? Яагаад? Ямар технологийн єєрчлєлтїїд нь ямар давуу тал єгєх вэ? Шинэ технологийн тусламжтайгаар бид ямар бїтээгдэхїїн/їйлчилгээ худалдаалж чадах вэ?
3. Эдгээр нь Монголд бий юу?
4. Хїний нєєц – ур чадварын дутагдал бий юу? Бизнесийн ямар чиглэлд (тухайлбал, марткетинг, менежмент, технологи-тоног тєхєєрємж)? Хаана, ямар сургалт байна? Аль нь хэрэгцээтэй юм?

ЭША

1. Бидний аж їйлдвэрт ямар судалгаа, шинжилгээний ажил шаардлагатай вэ? Їїнийг юунд хэрэглэхэд хэрэгтэй вэ? Тухайлал, їїнийг:
o тїїхийн эд
o тоног тєхєєрємж
o мэдээллийн технологи
o тээвэрлэлт
o бїтээгдэхїїний инноваци
o байгууллагын (бїтцийн) єєрчлєлт
нарын алийг сайжруулахад судалгаа шинжилгээний ажил хэрэгтэй вэ?

2. Бид ямар зїйл хэрэгцээтэй байгааг ямар хэлбэрээр мэдэрч байна?
3. Бид хэрэгтэй зїйлээ авч чадаж байна уу? Їїнийгээ бид хаанаас авч байна? Эсвэл хэрэгтэй зїйлээ єєр газраас нийлїїлэх боломж бий юу? Бидний эх їїсвэр хангалттай байна уу? (эрдэмтэд, инженерууд, тоног тєхєєрємж, лабораторийн байр)
4. Мэдлэг, ур чадвартай мэргэжилтэнгїїдтэй болохын тулд бид сургалтанд хэрхэн нєлєєлж (чадаж) байна?

Тєрийн зохицуулагчид

1. Аж їйлдвэрийн ШУТ-ид оруулах хєрєнгє оруулалтын асуудлын шийдвэр гаргагчдад бид хэрхэн, яаж нєлєєлж чадах вэ?
2. Нєлєєлєхєд ямар єєрчлєлт хэрэгтэй вэ?
3. Их дээд сургуулиудын болон ЭШБ-уудын оролтыг (input) тєр (мєн пїїс компаниуд) яаж їр ашигтай болгож чадах вэ?
4. ШУТ-ийг дэмжих нэн шаардлагатай (тулгамадсан) гурван арга хэмжээ, хэрэгсэлїїд нь юу вэ?

Алхам нэгийн їр дїн

Энэ асуултуудыг баримтлан групп бїр тодорхой хугацаанд ярилцаж дараахи асуудлуудыг илрїїлж танилцуулав:

Хэрэглэгчид

1. Ноосон болон ноолууран бїтээгдэхїїнийн ялгаа нь тодорхой байх ёстой. Хэрэглэгчиддээ хандах бодлого байх хэрэгтэй. Мєн ШУТ-ийн бодлого байх хэрэгтэй.
2. Бїтээгдэхїїн нь захиалгын уян хатан систем болох ёстой – ганцаарчилсан захиалгыг биелїїлдэг мєн интернет ашиглах.
3. Чанарын баталгажуулалтын їйлчилгээ байхгїй.
4. Агшилт, будаг… чанарын асуудал.
5. Бидний хэрэглэж буй чанарын тогтолцоо хэрэглэгчдийн хэрэгцээ, шаардлага хангахгїй байна.
6. Техник, технологи хоцрогдож байна.
7. Чанарын сайжруулалтыг хангахын тулд салбарын хэмжээний чанарын удирдлагын тогтолцооны асуудлыг ШУТ-ийн МТ-д санал болгох хэрэгтэй. Чанарын дэд бїтцийг байгуулах (санал).
8. Олон улсын тївшингийн технологи нутагшуулах.
9. Їйлдвэр болгон чанарын баталгаажуулалтыг їйл ажиллагаандаа нутагшуулах.
10. Чанарын хяналтын дэд бїтэц дотор чанарын менежментийн тєв хэлбэрээр їйлдвэрлэгчид оролцох.
11. Їнийг хэрэглэгчдэд ойр байлгах.
12. Їйлчилгээг хэрэглэгчдэд ойртуулах – захиалгын уян хатан систем.
13. Бїтээгдэхїїнийг хэрэглэж, ашиглах, арчлах сургалт явуулах.
14. Тєрийн бодлогын хїрээнд сайн бїтээгдэхїїн їйлдвэрлэдэг їйлдвэрлэгчийг урамшуулах тогтолцоо байвал хэрэглэгчидтэй холбогдох холбоог тогтооход ач холбогдолтой.
15. Бїтээгдэхїїнийг їнэлэх шалгуурыг олон талтай байх хэрэгтэй.
16. Улсаас їйлдвэрїїдийн їйл ажиллагааг дэмжих, ялангуяа жижиг їйлдвэрїїдийг.
17. Їйлдвэрийн газрууд хэрэглэгчидтэй тогтвортой ажиллах хэрэгтэй.
18. Тогтмол арга хэмжээ явуулах – їзэсгэлэн, шоу, арга хэмжээ г.м.
19. Шинэчлэгдэж байгаа хэрэглэгчдийн талаар судалгаа хийх.

Їйлдвэрлэгчид (малчид)

20. Чанар сайжруулах бодлого – малчид, їйлдвэрлэгчид, ЭШБ-уудын хоорондын гурвалсан уялдаа холбоог сайжруулах. Удаан хугацааны гэрээг байгуулах. SWAT анализ хийх хэрэгтэй.
21. Биотехнологи, …, бэлчээрийн менежментийг сайжруулах
22. Малчдын сургалт, суурь суудалгааны їр дїнд шилмэл мал, сїрэгтэй болох. Малын хайлтыг єргєтгєх. Бизнесийн инкубатортой болох. ЭШБ-уудын їр дїнг малчдын группуудад хэрэгжїїлэх.
23. Энд ЗГ-ын дэмжлэг хэрэгтэй.

Їйлдвэрлэгчид (процесс..)

1. Хуучин бэлтгэлийн систем нь їгїй болж, шинэ систем нь бїрэлдэж бий болоогїй байна. Микрон бїдїїрсэн байна.
2. Эдийн засгийн хєшїїрэг шаардлагатай.
3. Нэхэх, ээрэх технологи дээр орчин їеийн їйлдвэрлэл байхгїй.

ЭША

1. Тїїхий эдийн чанарын сайжруулахад ЭША шаардлагатай – тэмээний ноолуур (жилээс жилд хорогдож байна) ширхэгийг нарийн болгох, їнийг нь нэмэх
2. Хивсний шаардлага хангах ноосны хэмжээ буурч байна. Їйлдвэрлэлд зохисон махны болон хивсний хэрэгцээ гэж 2 категорийг тєрєєс зохицуулах хэрэгтэй.
3. Том жижиг їйлдвэрїїд дотроо хамтран ажиллаж, гадагшаа гаргахад хїчээ хамтруулах.
4. Дэлхий нийтийн зах зээлийн судалгааг хийдэг газар, тєв (яам г.м.) байвал зардал хэмнэнэ.
5. Технологийн їндсэн тоног тєхєєрємжийг худалдаж аваад лабораторийг орхидог. Нэгдсэн том лаборатори (байгуулах) хэрэгтэй.
6. Эрдэмтэд, инженеруудын сургалтын программ, ялгааг тогтоох шаардлагатай.
7. Жендерийн асуудлыг анхаарах – тєгсєгчдийн 99 хувь нь эмэгтэй, гэтэл тоног тєхєєрємжийг ажиллуулахад эрэгтэй ажиллагчид шаардлагатай.
8. ЭШБ-ийн ажлыг їйлдвэрїїд їнэлдэггїй. Энэ харьцаах сайжруулахад урамшуулалт хэрэгтэй.
9. Їндэсний бїтээгдэхїїнийг сурталчлах

Тєрийн зохицуулагчид

o Бодлогууд 4 чиглэлд явагдах хэрэгтэй (хэрэглэгчид, ЭШ, Тєр, їйлдвэрлэгчид)
o Бодлого нь салбар дамнасан байх хэрэгтэй.

1. Судалгааны ажил замбараагїй, бодлогогїй, хоорондоо уялдаа холбоогїй явагдаж байна
2. Судалгааны зардал бага байна
3. Лабораторийн тоног тєхєєрємж хуучирсан
4. Ноолуурын салбар стратегийн салбар байх ёстой, тєрийн тусгай бодлогоор зохицуулагдах ёстой
5. Технологийн тест хийх лаборатори байхгїй байна
6. Єндєр технологиудыг оруулж ирэх
7. Технологийн їнэлгээ хийх чадвартай байх хэрэгтэй
8. Технологи дамжуулалтыг дэмжих хэрэгтэй
9. Їйлдвэрлэлийн хаягдлаар шинэ бїтээгдэхїїн хийж болох эсэх судалгааг эрдэмтэй хийх хэрэгтэй
10. Ноос, ноолуурын холбоонууд бодлогын асуудал, саналыг ЗГ-т тавих хэрэгтэй
11. Тїїхий эдийн бирж байгуулах – хаанаас ямар ноос, ноолуур авч байгааг мэднэ, мєн їнэ, чанарт нєлєєлж чадна.
12. Чанартай бїтээгдэхїїн їйлдвэрлэж буй їйлдвэрїїдийг татвар, гаалийн бодлогоор дэмжих
13. Хэрэглэгчдийн хэрэгцээний судалгаа, бодлого байнга явагдаж байх хэрэгтэй
14. ЗГ нь їйлдвэрлэгчдэд зориулж гадаад орны зах зээл олж єгєх талаар санаачлагатай ажиллах хэрэгтэй
15. Їйлдвэр дээр ажиллаж байгаа инженер, техникийн ажиллагчид болон хїрээлэн, их дээд сургуулиудын судлаачдид, багш нарын мэргэжлийн тївшин нь чанарын шаардлага хангахгїй байна

Алхам 2

Сургалт-семинарын 2 дахь єдєр, групп бїр ємнєх алхамд яригдсан асуудлуудаас хамгийн чухал 3 асуудлыг сонгох їїрэгтэй байв. Хагас цаг хэлэлцїїлсний эцэст группууд дараахи асуудлуудыг сонгон шалгаруулав:

Хэрэглэгчид

1. Їндэсний чанарын хяналтын тогтолцоог шинэ зарчимаар хєгжїїлэх, чанарын дэд бїтцийг хєгжїїлэх
2. Ноос ноолуурын салбарын гинжин холбооны тогтолцоо, жижиг дунд їйлдвэрїїдийн хамтын ажиллагааг холбооны хэлбэрээр зохион байгуулах
3. ноосны їйлдвэрлэлд хивсний їйлдвэрлэлийн байр суурийг баталгаажуулах, ноосоор шинэ бїтээгдэхїїн їйлдвэрлэх чиглэлийг эрж хайх

Їйлдвэрлэгчид (малчид)

1. Ноос ноолуурын зах зээлийн судалгааг явуулах (богино хугацаанд)
2. ноос, ноолуурын холбооны дэргэд Ноос, ноолуурын зєвлєл байгуулж ажиллуулах (дунд хугацаанд)
3. тїїхий эдийн чанарыг дээшлїїлэх (урт хугацаанд)

Їйлдвэрлэгчид (процесс..)

1. Бодлогын чиглэлд: Тїїхий эдийг бїрэн хэмжээнд дотооддоо боловсруулах (гааль, татвар)
2. Технологийн чиглэлээр: Ээрэх технологийг бий болгож хєгжїїлэх
3. R&D: Тїїхий эдийн чанарыг сайжруулах

ЭША

1. тїїхий эдийн судалгаа, чанарыг сайжруулах
2. экспортлож байгаа їйлдвэрлэсэн эцсийн бїтээгдэхїїний чанарыг тухайн орны хэрэглэгчдийн євєрмєц хэрэгцээ шаардлагад нийцїїлэн сайжруулах
3. салбарын ажиллагчдын мэдлэг, туршлагыг сайжруулах (юуг, яаж, технологийн сургалт гэх мэт)

Тєрийн зохицуулагчид

1. Шинэ, техник технологийг нэвтрїїлэх їйл ажиллагаа, дотоодын хєрєнгє оруулалтыг дэмжих
2. Ноос, ноолуурын экспорт, шинэ зах зээл, боломжийг нээх
3. Тїїхий эдийн чанарыг сайжруулах чиглэлээр ЗГ-ын урт хугацааны хєтєлбєр боловсруулж хєгжїїлэх

Сургалт-семинарын хоёр дахь єдєр:

Алхам 3

Хамгийн эцсийн алхамд группуудыг шинээр хуваарилав. Энэ удаа нийт 3 групп байгуулж, групп бїрт зєвхєн нэг салбарын тєлєєллїїдийг оруулсан; тухайлбал, эхний группт ЭШБ, хоёр дахь группт тєрийн агентлаг, гурав дахь группт аж їйлдвэрийн салбарын тєлєєллїїд хуваарилагдсан.

Группуудын їїрэг нь ємнєх алхамд гаргасан баг бїрийн 3 (нийт 15) асуудлуудаас тэргїїн ээлжинд шийдвэрлэх 5 асуудлыг зєвхєн єєрсдийн салбарын їїднээс хэрхэн хэрэгжих боломжтой, хэрэгжих боломжтой тохиолдолд энэ нь хїссэн їр дїнд хїрэх эсэхийг ярилцаж тодруулах їїрэгтэй байв.

Группуудын гаргасан дїгнэлт:

Їйлдвэрлэгчид ЭША Тєрийн зохицуулагчид

1. Їндэсний томоохон хєтлбєрєєр хэрэгжих їйл ажиллагаа
2. Зохицуулалтын асуудал (ЖДЇ-ийн сїлжээ, Зєвлєл, Чанарын тєв)
3. Чанар (тїхий эд, технологи, хїн)
4. Нийлїїлтэд тїшиглэснээс эрэлтэд тїишглэсэн ШУТ-ийн бодлогод шилжиж байна
5. Чанарын удирдлагын системд шилжих процесс нь олон ШУ-ны уулзвар дээр (нийгмийн ШУ), санхїїжилтийн тооцоо хїрэлцээг тооцсон, бїх оролцогчдыг хамарсан байх шаардлагатай
6. skill, capacity, equipment assessment necessary
7. урт хугацааны стратегийн тїншлэл чухал

ДЇГНЭЛТ (ТЄГСГЄЛ)

Профессор Тим Турпин:

“БСШУЯ-ны гол їїрэг нь тэргїїлэх чиглэлийг тогтооход Монголын ШУТ-ийн анхаарлыг хандуулахад байгаа юм. Їндэсний тэргїїлэх чиглэлїїдийн нэг нь уул уурхайн салбар гарцаагїй мєн; БСШУЯ-ны їїрэг нь Монголын ШУТ-ийг санхїїжїїлэх. Монгол улс нь ШУ-ы хїчтэй бааз сууриа хадгалах нь маш чухал ч гэсэн їїнийгээ їндэсний тэргїїлэх чиглэлїїдийг тогтооход ашиглах нь маш чухал.

Хатагтай Марсоуын танилцуулсан ЇДДА нь бусад аж їйлдвэрийн салбаруудын чиглэлийн гол асуудлуудыг шїїж, тодорхойлойход БСШУЯ-анд хэрэгцээтэй арга хэрэгсэл болно гэдэгт найдаж байна. Энэ сургалт-семинарын їйл ажиллагаа нь энэ ЇДДА нь хэрэгжих боломжтойг харуулсан жишээ юм гэхдээ энэ їйл явц нь байнгын бєгєєд удаан хугацаагаар хэрэгжих хэрэгтэй. Тиймээс, БСШУЯ нь мастер тєлєвлєгєєндєє энэхїї тэргїїлэх чиглэл тогтоох аргачлалыг танилцуулж бусад аж їйлдвэрийн салбаруудад хэрэгжїїлэхийг зєвлємєєр байна.

Тэргїїлэх чиглэлїїд їндэсний (улсын) тївшинд тогтоогддог гэхдээ ЇДДА-ын загвар нь гол асуудлуудыг илрїїлэхэд хэрэгцээтэй арга хэрэгсэл юм. Тиймээс БСШУЯ нь энэ аргачлалыг мастер тєлєвлєгєєндєє танилцуулснаар бусад салбаруудын илїї урт хугацааны бєгєєд илїї боловсронгуй ЇД тєлєвлєгєє боловсруулах боломжтой. Энэхїї аргачлалд ач холбогдол єгсєнєєр гол шалгуур їзїїлэлтїїдийг илрїїлэх боломжтой. Бидний танилцуулсан бїх мэдээллийг цаашид гарсан єєрчлєлтїїдийг хэмжих шалгуур їзїїлэлт болгож ашиглаж болно.

ЗГ-ын дэмжлэг шаардлагатай гэсэн саналууд ихээхэн тавигдсан гэхдээ ЗГ нь бїх їїргийг їїрэх ёсгїй. Гэхдээ зєвшилцєл, харилцан ойлголт байхын тулд БСШУЯ нь аж їйлдвэрийн салбарын тулгарч буй асуудлуудыг мэдэж байх нь чухал. Хэрэв хамтын ажиллагаа, харилцан ойлголтын їр дїнд тэдгээр асуудлуудыг зєвшилцєж шийдэж чадвал яамны ажил маш хєнгєрнє.

Тиймээс, БСШУЯ нь мастер тєлєвлєгєєгєє эцэслэхдээ энэхїї сургалт-семинарын їеэр явагдсан хэлэлцїїлэг, хамтын ажиллагааг харгалзаж цаашид энэ їйл явцыг байнгын, тогтмол болгох талаас хараасай гэж зєвлємєєр байна. Їїнийг хэрэгжїїлж чадсанаар мастер тєлєвлєгєє нь илїї тогтвортой хэрэгжих боломжтой.

Make a Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...

%d bloggers like this: